Πατήσια: Μία περιοχή που προσπαθεί να αντέξει στο σήμερα
Τα Πατήσια είναι το βόρειο άκρο του Δήμου Αθηναίων και μία από τις πιο πυκνοκατοικημένες περιοχές της πρωτεύουσας και χωρίζεται στα Άνω και τα Κάτω Πατήσια.
Τα Πατήσια, τον 19ο αιώνα, ήταν απλώς μια περιοχή όπου οι Αθηναίοι μπορούσαν να πάνε μια εκδρομή, με τους κατοίκους να μην ξεπερνούν τους χίλιους. Η μεγάλη όμως αστικοποίηση των επόμενων χρόνων οδήγησε σε τεράστια ανάπτυξη της περιοχής και, αργότερα, σε έναν στενό αστικό κλοιό που μόνο ευχάριστος δεν είναι.
Τοποθεσία Πατησίων στο Δήμο Αθηναίων
Για το όνομα «Πατήσια» υπάρχουν δύο εκδοχές που φαίνεται να επικρατούν, όμως για καμία δεν μπορούμε να είμαστε σίγουροι. Στην πρώτη, το όνομα προέρχεται από τον επιρρηματικό τύπο «Βατήσι» του ονόματος του αρχαίου ελληνικού δήμου Βατής. Στη δεύτερη, λέγεται ότι το όνομα οφείλεται σε έναν Τούρκο αξιωματούχο της Οθωμανικής εποχής με το όνομα Πατίς-Αγά.
Η περιοχή έδωσε και το όνομά της σε έναν από τους σημαντικότερους δρόμους της Αθήνας, τη λεωφόρο Πατησίων, η οποία, καθώς πλησιάζουμε προς το κέντρο, γίνεται 28ης Οκτωβρίου.
Τα Πατήσια φιλοξενούν αρκετά νεοκλασικά και ιστορικά κτήρια, όπως την κατοικία του Ερνέστου Τσίλλερ, την εκκλησία του Αγίου Λουκά — από τις πρώτες της Αθήνας — καθώς και την κατοικία μέσα στο Πάρκο Φιξ. Το ιστορικό και πλέον αναπλασμένο Πάρκο Δρακόπουλου είναι μόνο μερικά από τα σημεία που ξεχωρίζουν.
Το πάρκο Δρακοπούλου
Τα Πατήσια το 2026
Δυστυχώς, τα Πατήσια σήμερα δεν φημίζονται για το υψηλό βιοτικό επίπεδο. Όλο και περισσότερα μαγαζιά κλείνουν, αφού δεν μπορούν να ανταγωνιστούν τις μεγάλες αλυσίδες. Οι χώροι πρασίνου είναι περιορισμένοι και μικροί σε έκταση, το κυκλοφοριακό είναι αφόρητο και οι τιμές των σπιτιών άπιαστες για την τσέπη του μέσου Έλληνα, αφού το μέσο ενοίκιο κυμαίνεται στα 500–600 ευρώ για διαμερίσματα πολυκατοικιών των δεκαετιών ’60 και ’70.
Ταυτόχρονα, η εγκληματικότητα έχει αυξηθεί, παρά την ύπαρξη αστυνομικού τμήματος στην περιοχή, ενώ οι δημόσιες υποδομές είναι σχετικά εγκαταλελειμμένες, δημιουργώντας την αίσθηση μιας παρατημένης γειτονιάς, την οποία οι κάτοικοι προσπαθούν μόνοι τους να συντηρήσουν.
Ωστόσο, εκτός από αρνητικά στοιχεία, υπάρχουν και θετικά. Το σημαντικότερο είναι η εύκολη πρόσβαση στα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς, αφού από τα Πατήσια διέρχονται τρεις στάσεις της Γραμμής 1 του ΗΣΑΠ, ενώ περνούν και πολλά λεωφορεία και τρόλεϊ, γεγονός που εξυπηρετεί σημαντικά τους κατοίκους.
Αν και στην περιοχή δεν υπάρχουν πολλά μεγάλα καταστήματα, υπάρχει ζωή, καθώς οι κάτοικοι στηρίζουν τις τοπικές επιχειρήσεις, με πολλές από αυτές να εξελίσσονται και να προσπαθούν να προσαρμοστούν στο σήμερα.
Αν και στη περιοχή δεν υπάρχουν πολλά μαγαζιά, υπάρχει ζωή, αφού οι κάτοικοι στηρίζουν τις επιχειρήσεις, με τις περισσότερες να εξελίσσονται και να προσπαθούν να ταιριάξουν στο σήμερα.
Σαρανταπόρου το απόγευμα
Στέκια στα Πατήσια
Ένα από τα πιο γνωστά μαγαζιά πλέον στην περιοχή, το οποίο μέσα σε λιγότερο από πέντε χρόνια από το άνοιγμά του κατάφερε να γίνει σημείο αναφοράς, είναι το Σκρα. Μια καφετέρια–μπαρ με hip-hop street style τόσο στη διακόσμηση όσο και στη μουσική, που έχει καταφέρει να προσελκύσει κυρίως φοιτητές και νέους, οι οποίοι δεν είχαν κάποιο στέκι που να τους αντιπροσωπεύει.
Στις βραδινές εξόδους ξεχωρίζουν δύο μεζεδοπωλεία. Το πρώτο είναι ο Ρούκουνας. Στοχεύοντας αρχικά σε νεανικό κοινό, το μαγαζί ξεκίνησε με χαμηλές τιμές τόσο στα ποτά όσο και στα φαγητά, τα οποία είναι πολύ καλής ποιότητας, ενώ φημίζεται για τις ψημένες ρακές που εγγυώνται μια όμορφη βραδιά. Όλα αυτά το έκαναν γνωστό σε όλες τις ηλικίες, φτάνοντας πλέον να θεωρείται από τα πιο επιτυχημένα της περιοχής.
Το δεύτερο είναι το Ρουμπαγιάτ. Ένα μεζεδοπωλείο που φέρνει το παλιό στο σήμερα και απευθύνεται σε κάθε ηλικία. Ένα μικρό μαγαζί με ζεστή ατμόσφαιρα, νόστιμο φαγητό και μεγάλη ποικιλία σε αλκοολούχα ποτά. Αν και οι τιμές του είναι πιο υψηλές από του προηγούμενου, σε καμία περίπτωση δεν νιώθεις ότι σπατάλησες τα χρήματά σου. Βέβαια, όπως και στον Ρούκουνα, έτσι και εδώ, δεν είναι εύκολο να βρεις τραπέζι, ειδικά αν πας αργά.
Στα Πατήσια υπάρχουν επίσης μαγαζιά που έχουν επιβιώσει στον χρόνο και παραμένουν στις καρδιές μικρών και μεγάλων. Ένα από αυτά είναι το Bar Κόμης. Ένα στέκι για τις μεταμεσονύχτιες ώρες, με μεγάλη ποικιλία μουσικής — κυρίως ελληνική έντεχνη και ροκ. Ένα μαγαζί που αργεί να γεμίσει, αλλά και να αδειάσει. Σημείο αναφοράς στη νυχτερινή ζωή της περιοχής, διατηρεί την ταυτότητά του σε ένα ύφος δεκαετιών ’80 και ’90.
Δεν λείπουν επίσης οι θερινοί κινηματογράφοι, τα μπιλιάρδα, οι ταβέρνες, αλλά και η πιο «βαριά» νυχτερινή διασκέδαση, όπως μπουζούκια ή club. Παρ’ όλα αυτά, τα προβλήματα της περιοχής είναι εμφανή.
Τι είναι αυτό που σου αρέσει περισσότερο στα Πατήσια;
Δημήτρης, απόφοιτος του Μαθηματικού Αθηνών και μόνιμος κάτοικος:
«Δεν είναι κάτι συγκεκριμένο. Είναι αυτή η περίεργη αίσθηση ότι βρίσκεσαι σε ένα χάος, όμως ξέρεις πού να πας. Ότι είσαι εξοικειωμένος με αυτό.»
κ. Αποστολία, 38 ετών, μόνιμη κάτοικος με τετραμελή οικογένεια:
«Το ότι όλος μου ο στενός κύκλος μένει στην περιοχή. Ακόμα και όταν τρέχουμε με δουλειές, πάντα μπορεί να βρεθεί χρόνος έστω και για μία ώρα για έναν καφέ. Δεν χρειάζεται να πάω κάπου μακριά.»
Υπάρχουν μαγαζιά για την ηλικία σου; Ποιο θα πρότεινες;
Δημήτρης:
«Για κάποιο χαλαρό ποτό μάλλον το Σκρα θα πρότεινα. Έχει ωραίο κόσμο και νορμάλ τιμές.»
κ. Μιχάλης, συνταξιούχος και μόνιμος κάτοικος:
«Ναι, δεν έχουμε παράπονο. Εμείς στη Χαρά — ένα πολύ παλιό πατσατζίδικο με γλυκά και καφέ — συχνάζουμε πάνω από 20 χρόνια.»
Υπάρχει ασφάλεια στην περιοχή;
κ. Αποστολία:
«Δυστυχώς όχι. Αλλά τι να κάνεις; Προσαρμοζόμαστε στις συνθήκες και παίρνουμε τα κατάλληλα μέτρα.»
κ. Μιχάλης:
«Εμένα με είχαν κλέψει όταν έμενα στο Κουκάκι. Δεν έχει να κάνει μόνο με την περιοχή, αλλά με την εποχή. Προσπαθούμε όσο μπορούμε να προσέχουμε.»
Θεωρείς ότι τα Πατήσια έχουν αναβαθμιστεί, έχουν μείνει στάσιμα ή έχουν υποβαθμιστεί;
Δημήτρης:
«Εγώ πιστεύω ότι έχουν υποβαθμιστεί. Γίνονται κάποια έργα, αλλά όχι για τα μεγάλα προβλήματα της περιοχής. Καλό που ανοίγουν μεγάλες αλυσίδες, όπως π.χ. το Public, αλλά θα ήθελα — και σίγουρα όχι μόνο εγώ — να μπορώ να κάνω τη βόλτα μου κάπου όμορφα και όχι να βλέπω εγκαταλελειμμένα κτήρια, χαλασμένα πεζοδρόμια και κλειστά μαγαζιά.»
κ. Αποστολία:
«Δυστυχώς τα πράγματα χειροτερεύουν. Παιδική χαρά δεν υπάρχει, πάρκα έχουμε μόνο δύο, τα οποία τα έφτιαξαν και τα άφησαν στην τύχη τους — και μην πω για όλα τα άλλα που χαλάνε και θέλουν μήνες για να φτιαχτούν.»
κ. Μιχάλης:
«Σκατά τα έχουν κάνει όλοι τους. Δεν τους νοιάζει η περιοχή. Μόνο μικρές καφετέριες ανοίγουν και τίποτα άλλο σοβαρό.»
Τα Πατήσια λοιπόν θα στα πρότεινα αν θες κάτι χαλαρό να διασκεδάσεις και ο δρόμος σου σε φέρνει από εδώ, όμως δεν θα ήταν στις επιλογές που θα σου πρότεινα για να μείνεις, εκτός και αν σου αρέσει η αίσθηση μίας Αθήνας των 90s με μία δόση 2026.
