Μνημείο Μικρασιατών και Αλησμόνητων Πατρίδων

Η Νέα Φιλαδέλφεια αποτελεί μια από τις πιο ιστορικές συνοικίες της Αθήνας. Οι ρίζες της συνδέονται άμεσα με τη Μικρασιατική Καταστροφή και την προσφυγική εγκατάσταση στην Ελλάδα. Η περιοχή, που αρχικά ήταν γνωστή ως Φιλαδέλφεια, μετονομάστηκε σε Νέα Φιλαδέλφεια το 1932, σε ανάμνηση της πόλης Φιλαδέλφειας της Μικράς Ασίας.

Φιλαδέλφεια 1920 (ποδονίφτης οπως λεγόταν, πριν μετονομασθεί σε Νέα Φιλαδέλφεια) .

Μετονομασία σε Νέα Φιλαδέλφεια

Η συνοικία διαμορφώθηκε με βάση τις ανάγκες αυτών των προσφύγων, οι οποίοι έφεραν μαζί τους όχι μόνο τις μνήμες και τον πόνο της απώλειας, αλλά και μια πλούσια πολιτιστική κληρονομιά που διαμόρφωσε την ταυτότητα της περιοχής. Η ονομασία δόθηκε άτυπα από τον Π. Διαμαντόπουλο, δικηγόρο, πρώην βουλευτή και υπουργό, ο οποίος ήταν πρόσφυγας από τη Φιλαδέλφεια της Μικράς Ασίας. Μεγάλος αριθμός Μικρασιατών προσφύγων εγκαταστάθηκε εκεί, αναζητώντας μια νέα πατρίδα μετά τον ξεριζωμό.

Πρώτοι κάτοικοι πρόσφυγες Νέας Φιλαδελφείας μετά τον ξεριζωμό

Ο δημιουργός του γλυπτού

Σε αυτό το ιστορικό και κοινωνικό πλαίσιο, το Μνημείο Μικρασιατών και Αλησμόνητων Πατρίδων στη Νέα Φιλαδέλφεια αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Το γλυπτό που κοσμεί το μνημείο δημιουργήθηκε το 1994 από τον καταξιωμένο γλύπτη Χρήστο Ζώη Μέλλιο. Ο Μέλλιος γεννήθηκε το 1946 στο Κιλκίς, με μακρά πορεία στη γλυπτική τέχνη. Ο Γλύπτης Χρήστος Μέλλιος, σπούδασε δημοδιδάσκαλος και αργότερα ασχολήθηκε με τη γλυπτική. Έχει δημιουργήσει πολλά έργα που συνδυάζουν την παραδοσιακή τέχνη με σύγχρονες μορφές έκφρασης. Με το έργο του αυτό κατάφερε να αποτυπώσει με μοναδικό τρόπο το συλλογικό τραύμα και την ελπίδα των Μικρασιατών προσφύγων.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Ιλίου Μέλαθρον γνωστό ως Μέγαρο Σλήμαν

Πάρκο Νέας Φιλαδελφείας

Λεπτομέρειες κατασκευής

Το γλυπτό αποτελείται από ορειχάλκινα στοιχεία μεγάλων διαστάσεων και απεικονίζει έξι παιδιά, τρεις γυναίκες και έναν ιερωμένο. Οι γυναικείες φιγούρες κρατούν τα παιδιά στην αγκαλιά τους, ενώ το βλέμμα τους είναι στραμμένο προς το Αιγαίο. Παρά το γεγονός ότι δεν υπάρχουν ευρέως δημοσιευμένες λεπτομέρειες για τις ακριβείς διαστάσεις του γλυπτού ή τον χρόνο που χρειάστηκε για την κατασκευή του, είναι σαφές ότι πρόκειται για ένα έργο μεγάλης κλίμακας και σημαντικής καλλιτεχνικής αξίας. Το υλικό κατασκευής, ο ορείχαλκος, επιλέχθηκε για την ανθεκτικότητά του. Η σύνθεση αυτή δεν είναι απλά μια απεικόνιση ανθρώπων, αλλά μια συμβολική αναπαράσταση της απώλειας. Δίπλα από το ορειχάλκινο γλυπτό , σε μια σειρά μαρμάρινες πλάκες, έχουν γραφτεί τα ονόματα των κυριότερων Μικρασιατικών Πόλεων.

Μαρμάρινες πλάκες με πόλεις της Μικράς Ασίας

Τοποθεσία μνημείου

Η επιλογή της τοποθεσίας στη λεωφόρο Δεκελείας, μια από τις κεντρικές αρτηρίες της Νέας Φιλαδέλφειας, δεν είναι τυχαία. Η συνοικία αυτή, διατηρεί ακόμη και σήμερα την αρχιτεκτονική και πολιτιστική της ταυτότητα, με πολλά από τα προσφυγικά σπίτια να παραμένουν ανέπαφα και να θυμίζουν την ιστορία της. Το μνημείο λειτουργεί ως φυσικό σημείο αναφοράς, συνδέοντας το παρελθόν με το παρόν. Η αλληλεπίδραση του μνημείου με τον δημόσιο χώρο είναι πολυδιάστατη. Το μνημείο εντάσσεται σε ένα πάρκο που Χρησιμοποιείται ως χώρος περιπάτου στάσης και μικρών εκδηλώσεων ενώ η θέση του το καθιστά εύκολα προσβάσιμο. Η παρουσία του μνημείου στη λεωφόρο Δεκελείας είναι κοντά σε εμπορικά καταστήματα, καφετέριες και στο νεόχτιστο γήπεδο Αγιά Σοφιά της ΑΕΚ.

Το βλέμμα τους στο Αιγαίο πέλαγος σε ενα αβέβαιο ταξίδι επιβίωσης

Ιστορική Σημασία μνημείου

Ιστορικά, το μνημείο αποτελεί έναν δημόσιο φόρο τιμής προς τους Μικρασιάτες πρόσφυγες στις ζωές ,τα σπίτια και στις πατρίδες που εγκατέλειψαν βίαια. Η Μικρασιατική Καταστροφή του 1922 ήταν ένα από τα πιο τραγικά γεγονότα της νεότερης ελληνικής ιστορίας, που οδήγησε στον ξεριζωμό εκατοντάδων χιλιάδων ανθρώπων και στην αναδιαμόρφωση του ελληνικού κοινωνικού και πολιτιστικού τοπίου. Tο Μνημείο Μικρασιατών και Αλησμόνητων Πατρίδων και το γλυπτό του Χρήστου Μέλλιου αποτελούν μια υπενθύμιση της ιστορίας, της μνήμης και της πολιτιστικής κληρονομιάς που συνδέει το παρελθόν με το παρόν.